اقليد در فارسي به معناي كليد است و مفهوم مجازي آن، كليد گشايش سرزمين فارس است. گويي هر آن كس كه اقليد را فتح كند، فارس را فتح كرده است. از آثار قديمي اين شهرستان مي توان به تل حاجي نوروز، تل خنجشت، تپه حسن آباد، تل چشمه وزوزن (مربوط به هزاره اول پيش از تاريخ ) و كتيبه پهلوي ( مربوط به دوره ساسانيان) اشاره كرد.

قدمت اين شهر به بيش از هزار سل مي رسد، اما توسعه و ترقي آن تقريبا از زماني كه كريمخان زند شيراز را پايتخت ايران كرد، شروع شد. آثار قلعه هاي قديمي مانند قلعه كهنه ، قلعه نارنجي و قلعه شيرازي هنوز هم در اطراف اين شهر ديده مي شود. آباده را قبايل گرجه اي و پرند بنا كردند، اما اهميت و اعتبار آن به دوه كريمخان زند باز مي گردد. ظاهرا به دستور او بود كه اين شهر آباده ناميده شد. آباده به علت نامساعد بودن عوامل جغرافيايي از نظر شهري چندان پيشرفتي نكرده، اما به دليل استقرار در مسير كوچ (ييلاق-قشلاق) ايل قشقائي حائز اهميت است.